Frank schreef er later van dat hij van zichzelf de Heere nooit zou hebben gezocht. Maar de Heere zag naar hem om. Tot zijn 15e probeerde hij én de Heere én de wereld te dienen. Totdat hij werd opgeschrikt door de plotselinge dood van een jongen die ongeveer even oud was als hij.

​Frank Luther Gosden werd op 5 augustus 1890 in de Engelse kustplaats Brighton geboren. Het gezin Gosden was een groot gezin: Frank had 13 broertjes en zusjes. Maar ook een biddende moeder. In 1898, Frank was toen 8 jaar, schreef zijn moeder eens: ‘Het ontroert mij als ik mijn kinderen zie. Goed gekleed en gevoed. En ik bid dat ik de kracht en de wijsheid mag krijgen mijn kinderen een goede opvoeding te geven en ook dat het ze aan niets zal ontbreken. Maar er is een ding dat ik echt van de Heere begeer. Namelijk dat ze de Heere mogen dienen.’

Ik deed een oprechte en vastberaden poging om mijzelf te reformeren, maar het bleek dat hetgeen uit het vlees geboren is, vlees is, zodat ik daar niet bovenuit kon komen. De wet werkt echt toorn. Mijn hart kwam vreselijk in opstand tegen de soevereiniteit van God: Waarom hebt Gij mij alzo gemaakt?’

Hij was in deze tijd niet geheel zonder nepen in zijn geweten, want hij vertelde een keer dat, wanneer hij met zijn vrienden op het veld tegenover de kerk aan het voetballen was, hij de mensen naar binnen zag gaan om de doordeweekse dienst bij te wonen, en iets zei hem om zijn kameraden te verlaten en op de achterste bank van de kerk te gaan zitten, en voor die tijd was zijn geweten gesust. 
‘Rond 1910 verhuisde ik naar Ardingly, en ik hoopte (zo mogelijk) het gehele juk af te werpen. Meneer S. was een oprechte man, die netjes leefde, een Congregationalist (kerkgenootschap waarbij de afzonderlijke gemeenten een grote vrijheid hebben). Ik begon de diensten van dat kerkverband bij te wonen. Hun vriendelijkheid, muziek en verdraagzaamheid versterkten mijn vijandschap tegen de soberheid van de Goddelijke soevereiniteit. Op een gedenkwaardige dag des Heeren nam een student van een London College als tekst: Zo is het dan niet desgenen, die wil, noch desgenen, die loopt, maar des ontfermenden Gods (Rom. 9:16). Omdat hij echter niet in staat was om iets met deze tekst te doen, gaf hij het op. Maar het gaf mij niet op! Ik leek vermorzeld te zijn tussen mijn schuld en hulpeloosheid en de rechtvaardigheid van een toornig God. Omdat mijn “willen” en “lopen” mij wanhopig deden voelen, was het laatste stuk van de tekst voor mij verborgen: Maar des ontfermenden Gods. Terwijl ik op een avond op een verlaten weg liep, kwam er in mijn hart een wonderlijke inwerking: Ik werd tot dit besluit gebracht, dat hetgeen ik nodig had, verlossing was, een vrije verlossing. Toen ik bij een lantaarnpaal kwam, pakte ik Gadsby’s Hymnboek en opende het bij nummer 331:

De Heere maakte die hymn het gebed van mijn hart en verspreidde genadig Zijn licht en gaf godzalige smart en berouw. Mijn gebed werd voor Hem uitgestort gelijk Jona’s gebed. Ik voelde dat het “tot U kwam, tot in Uw heilige tempel”. Toen verstond ik het laatste deel van de tekst: Maar des ontfermenden Gods. De wet des Geestes des levens in Christus maakte mij vrij van de wet van de zonde en des doods (vgl. Rom. 8:2). Een nieuw lied was in mijn mond; de bomen schenen in hun handen te klappen.’

​Vier jaar later moest hij als soldaat naar Frankrijk om daar tegen de Duitsers te strijden. De jonge Frank was werkelijk eenzaam. 

Op zekere tijd kreeg zijn moeder niet de gebruikelijke brief die haar zoon gewoon was te sturen, en zij moest twee weken wachten op nieuws. Zij begon heel bezorgd te worden, maar toen zij in de tuin stond, vloog er een groep musjes voorbij en zij hoorde een stem, alsof iemand tot haar sprak en die stem zei: Hij is meer waard dan vele musjes. Haar angst ging weg en zij kreeg snel daarna weer de gewoonlijke brief van haar zoon. Frank keerde in 1918 behouden terug naar Engeland.

1919
‘Er werd in 1919 voorgesteld om een kruis op te richten in Ticehurst, om degenen te herdenken die in de oorlog gevallen zijn. Meneer Cooper vroeg mij of ik geld wilde verzamelen voor dat doel, waarop ik onmiddellijk ja zei. Op de terugweg naar huis kwam er in mijn geest een hele ernstige meditatie met betrekking tot het kruis van Christus. Het had een uitwerking die ik nooit zal vergeten en de uitwerking was zo groot, dat het voor mij onmogelijk was om geld te verzamelen voor iets wat opgericht zou worden om mensen die in de oorlog gevallen waren te eren.  De overdenkingen over het kruis van Christus gingen voort, en ‘s nachts werd ik wakker met een bijzonder ernstige invloed in de kamer en in mijn hart. Terwijl ik net wakker was, vroeg ik mij af wat dat te betekenen had. Toen kwam er een gevoel van schuld, bange voorgevoelens en een ernstige overdenking. Zonder inspanning van mijn verstand scheen het alsof elke verkeerde gedachte, elke twijfelachtige daad, ja, alles waarmee ik op een zondige manier bezet was, en alles wat ik op een zondige manier gedaan had, voor mijn geest gebracht werd. Ik werd in een wolk gehuld en bevond mij in een gevoel van schuld. Maar toen ik bijna dreigde overstroomd te worden, werd het kruis van Christus voor mijn geloofsoog gebracht, en toen ik vervuld scheen te zijn met overtuiging van zonde, kwam er op mijn geest een kracht, een heilige kracht om mijn zonden te belijden, en een geest van berouw. Zonder enige inspanning van mijn verstand scheen mijn ziel zichzelf als het ware te “legen” in de Persoon van Christus. De wolk waar ik in gehuld werd, de duisternis en de schuld die ik gevoeld had scheen voelbaar weg te gaan en de Zon der Gerechtigheid ging op in mijn hart met genezing onder Zijn vleugelen. Toen zo de zonde uit mijn geweten werd gehaald, was de gevoelige verlichting als een opengesneden ontstoken zweer. Mijn gehele ziel was verlost. Ik lag daar met de vrede van God in mijn geweten, die inderdaad alle verstand te boven gaat. “Is er nog meer, Heere? Doorzoek mij, en laat er niets achterblijven”, zei ik tegen de Heere.’

‘Hij bracht in 1979 de Kerstdagen met ons door. Hij leek heel fit en goed in zijn doen te zijn en deed zijn dagelijkse wandeling. Hij bleef in een gezonde toestand tot begin januari, toen hij onwel werd en de dokter erbij werd geroepen. Hij scheen op het eerste gezicht goed te reageren op de behandeling, maar na een paar dagen werd het duidelijk dat hij niet meer geholpen kon worden.’

​Een paar dagen voor zijn sterven werd Rutherford voor hem geciteerd:

Waarop hij antwoordde: ‘Dat is een prachtige hymne!’ en na een stilte zei hij: ‘Ik kan nu niet lezen.’ ‘Hoewel u niet kunt lezen, kunt u wel mediteren’, zeiden wij. ‘Ja,’ antwoordde hij, ‘ik was aan het mediteren over de erfenis die Christus in Zijn volk heeft, en de erfenis die zij hebben in Hem.’ Een andere keer probeerde hij met moeite te zingen:

​En hij overdacht met duidelijk vermaak dit vers:

​Hij verloor geleidelijk zijn bewustzijn en overleed op zondag 20 januari, slechts zes weken na zijn vrouw.

​​Deze brief schrijf ik met het verlangen en de bedoeling om u te vertellen wat de Heere kortgeleden voor mijn ziel gedaan heeft. Het is misschien wel nodig om eerst wat te vertellen over mijn manier van leven vanaf mijn jonge jaren tot nu.

​Toen ik een jaar of veertien was, behaagde het de Heere om mij te laten zien dat ik een zondaar was en wedergeboren moest worden eer ik Zijn koninkrijk binnen zou kunnen gaan. Daarom nam ik mijn toevlucht tot lezen, bidden en waken. Ik beeldde mij in dat ik daardoor in staat gesteld zou worden om enige vooruitgang te boeken op het gebied van heiligmaking. Op deze wijze ging ik voort, hoewel niet altijd even ijverig, tot ongeveer een jaar geleden. Ik dacht dat ik op de rechte weg naar de hemel was, hoewel ik geheel van het pad af was. Ik beeldde mij in dat ik naar Sion reisde, ondanks dat ik mijn aangezicht nog nooit naar die stad gewend had. God liet mij zien dat ik het verkeerd had door mijn bediening van het Woord niet te zegenen , maar lange tijd lette ik daar niet op. Ik gaf de ondeugende harten van mijn hoorders de schuld van mijn gebrek aan voorspoed, en niet mijn eigen ondeugende leer.

U vraagt zich misschien af: ‘wat was uw leer?’ Wel, geliefde vriend, het was de leer die elk mens van nature in zijn hart heeft wanneer hij nog onwedergeboren is, namelijk dat wij gedeeltelijk door ons geloof en gedeeltelijk door onze werken gerechtvaardigd moeten worden. Deze leer preekte ik zes jaren lang bij een gemeente die ik vanaf mijn schooltijd diende. Ik dacht dat ik zeer goed mijn best deed en drukte de heiligmaking zeer ernstig op hun harten. Toch bleven zij net zo ongeheiligd als tevoren. Niet één ziel werd tot Christus gebracht. Weliswaar was er in iets meerdere mate de gedaante van godzaligheid in de gemeente te bespeuren, maar geen greintje van de kracht ervan.

Uiteindelijk verhuisde ik naar Everton, waar ik ook ben blijven wonen. Ook hier drukte ik de heiligmaking en wedergeboorte zo vurig als ik maar kon op hun harten. Omdat ik na twee jaren op die wijze gepreekt te hebben nog steeds geen zegen op het werk had, begon ik ontmoedigd te worden. In mijn hart kwam een verborgen, angstig voorgevoel op dat het met mijzelf niet goed was. Dit gebeurde ongeveer tijdens de laatste kerstdagen. Deze twijfel werd sterker. Uiteindelijk werd die twijfel zeer pijnlijk. Omdat ik toen sterke twijfels had, riep ik zeer vurig tot de Heere: ‘Heere, als ik het bij het rechte eind heb, houd mij dan zo, maar als ik het niet bij het rechte eind heb, wilt U mij dan terecht brengen. Breng mij tot de kennis van de waarheid zoals die in Jezus is.’

Nadat ik ongeveer tien dagen lang tot de Heere geroepen had, behaagde het Hem om mijn gebeden te verhoren op de volgende, wonderlijke wijze. Toen ik op een morgen in mijn huis zat en nadacht over een schriftgedeelte, werd mijn gemoed met wonderbaarlijke kracht getroffen door de volgende woorden. Zij schenen een stem uit de hemel te zijn: ‘Stop met uw eigen werken.’ Voordat ik die woorden hoorde, bevond mijn gemoed zich in een ongewone kalmte. Zo snel ik echter die woorden hoorde, begon het onmiddellijk te stormen in mijn ziel. Mijn tranen stroomden als een stortvloed uit mijn ogen. Onmiddellijk vielen de schellen van mijn ogen. Nu zag ik duidelijk de rots waar ik bijna dertig jaren lang op geslagen had. Vraagt u wat voor een rots dit was? Wel, het was enige verborgen rust op mijn eigen werken om zo tot de zaligheid te komen. Ik hoopte gedeeltelijk in mijn eigen naam en gedeeltelijk in Christus Naam zalig te worden, hoewel mij verteld was dat de zaligheid in geen andere naam is dan in de Naam van Jezus Christus (Hand. 4:12). Ik had gehoopt om gedeeltelijk door mijn eigen werken en gedeeltelijk door Christus’ verdiensten zalig te worden, hoewel mij verteld was dat wij zalig worden uit genade, door het geloof en niet uit de werken (Ef. 2:8-9). Ik had gehoopt gedeeltelijk door mijn eigen goede werken genade te krijgen te bij God, hoewel ons verteld was dat wij begenadigd worden in de Geliefde (Ef. 1:6). Ik had gehoopt gedeeltelijk door mijn eigen gehoorzaamheid aan de wet vrede met God te krijgen, hoewel mij verteld was dat er alleen door het geloof vrede verkregen kan worden (Rom. 5:1). Ik had gehoopt mijzelf een kind van God te maken door middel van heiligmaking, hoewel ons verteld was dat wij kinderen van God gemaakt worden door het geloof in Christus Jezus (Gal. 3:26). Ik had gedacht dat de nieuwe geboorte of het nieuwe schepsel bestond in heiligmaking, maar nu weet ik dat die bestaat in ons tot het geloof in Christus te brengen (1 Joh. 5:1). Vergelijk ook eens de volgende teksten met elkaar: Galaten 6:15 en Galaten 5:6. Daar zult u zien dat het nieuwe schepsel het geloof is, door de liefde werkende. De apostel voegt de woorden door de liefde werkende eraan toe om het levende geloof te onderscheiden van het dode geloof.

Wanneer wij gerechtvaardigd worden, dan wordt dat gedaan om niet. Met om niet wordt bedoeld: uit genade, zonder ook maar de minste verdienste van ons, enkel en alleen door de genade van God door Jezus Christus (Rom. 3:24-28). Al hetgeen voorafgaand aan onze rechtvaardiging nodig is, is dat wij door de Geest van God overtuigd worden van onze totale zondigheid (Jes. 64:6); dat wij van nature kinderen des toorns zijn vanwege onze erfzonde (Ef. 2:3) en dat wij onder de vloek van God liggen vanwege onze dadelijke zonden (Gal. 3:10); ja dat wij onder deze overtuigingen zullen moeten komen tot de Heere Jezus Christus, verloochenend al onze eigengerechtigheid en betrouwend alleen op Zijn gerechtigheid. Hij is door God aangewezen om te zijn de HEERE onze gerechtigheid (Jer. 23:6).

Christus zegt: Komt herwaarts tot Mij, allen die vermoeid en belast zijt (door de last van de zonde), en Ik zal u rust geven (Math. 11:28). Dat is: Ik zal de last wegnemen, Ik zal u bevrijden van de schuld van de zonde. U kunt hier zien dat het enige dat van ons vereist wordt wanneer wij tot Christus komen, is dat wij belast komen en gevoelen dat niemand dan Christus deze last weg kan nemen. Christus is niet gekomen om de rechtvaardigen, maar zondaars tot bekering te roepen. Zie ook (Luk. 5:32). Hoor eens wat Hij roept in Jesaja 55:1: O alle gij dorstigen! Komt tot de wateren … koopt wijn en melk (dat zijn de zegeningen van het Evangelie) zonder geld, en zonder prijs. Hier wordt ons bevolen geen geld mee te brengen, dat is, geen verdiensten van onszelf. Wij moeten niet denken dat wij deze zegeningen kunnen kopen door enige verdienste van ons. Zij worden ons om niet gegeven, dat is, uit genade. Zij moeten ook om niet ontvangen worden. Niets wordt van ons vereist, dan naar ze te dorsten.

Waarom werd de farizeeër afgewezen (Luk. 18:10, etc.)? Omdat hij met zijn eigen werken voor God wilde komen. Hij was toegewijd, rechtvaardig, kuis, sober en dankte God dat Hij hem in staat stelde zo te zijn. Heel mooi. Tot zover was alles goed. Vervolgens steunde hij echter op een of andere manier op deze werken en kwam hij met de verdiensten ervan tot God. Dit laat ons zien dat hij niet wist wat voor een zondaar hij was en dat hij alleen maar zalig kon worden uit genade, door het geloof. Hij opent zijn mond voor God en pleit voor zijn eigen zaak, hoewel God bekendgemaakt heeft dat alle mond gestopt zal worden voor Hem en dat de gehele wereld schuldig voor Hem zal staan (vgl. Rom. 3:19). Hoe werd de tollenaar gerechtvaardigd? Door de toegerekende verdiensten van Christus. Niet vanwege zijn eigen werken. Nee, hij kwam tot Hem onder de last van zijn verkeerde werken. Daarom kwam hij in zichzelf beschuldigd, in zichzelf veroordeeld. Hij riep slechts om genade, die alleen in Jezus gevonden kan worden.

Geliefde vriend, hoor wat de opkomst en voortgang van de ware godsdienst in de ziel van mensen is. Wanneer de Geest van God een mens overtuigd heeft dat hij een kind des toorns is onder de vloek van God (in die staat verkeert eenieder totdat hij Jezus Christus door het geloof ontvangen heeft in zijn hart,) dan wordt het hart van zo’n persoon verbroken vanwege de zonde. Dan voelt hij ook wat hij nog nooit eerder gevoeld heeft: namelijk dat hij geen geloof heeft. Daarom betreurt hij zijn boze, ongelovige hart. In deze staat gaan zij voort, sommigen langer en anderen korter, totdat het God behaagt voor hen te werken.

Laat mij nu wijzen op het grote bedrog dat bijna mijn ziel geruïneerd zou hebben. Al heel jong zag ik iets van de onheiligheid van mijn natuur en de noodzaak van wedergeboorte. Daarom waakte, bad en vastte ik. Ik dacht dat ik door deze middelen mijn hart wel zou kunnen reinigen, hoewel het hart alleen door het geloof gereinigd kan worden (Hand. 15:9). Waken, bidden en vasten zijn noodzakelijke plichten. Toch had ik, net als vele anderen, een verborgen vertrouwen op die zaken. Ik dacht dat ze voor mij wel konden doen hetgeen Christus alleen kon doen. In ieder geval voor een gedeelte. De waarheid is, dat ik mijzelf wel zag als een zondaar, ja een grote zondaar, maar toch zag ik mijzelf niet als een totaal verloren zondaar. Daarom kwam ik niet tot Jezus alléén om zalig te worden. Ik verachtte de leer van de rechtvaardigmaking door het geloof alleen. Ik beschouwde het als een dwaze en gevaarlijke leer. Ik was nog niet ontbloot van al mijn eigengerechtigheid en kon die niet beschouwen als vuile vodden. Daarom probeerde ik mijn eigengerechtigheid op te richten en onderwierp ik mij niet aan de gerechtigheid van God door het geloof (Rom. 10:3). Ik zocht niet naar de gerechtigheid door het geloof, maar als het ware door de werken van de wet. Zo struikelde en viel ik (Rom. 9:31-32).

Ik zal een alledaags voorbeeld geven. Ik plaatste de gerechtigheid van God in de ene schaal en alle goede werken van mijzelf in de andere schaal van de weegschaal. Wanneer ik er vervolgens elke keer maar weer achter kwam dat mijn goede werken minder gewicht hadden dan de gerechtigheid van God, gooide ik Christus erin om de schalen toch in balans te krijgen. Werkelijk, dit doet iedereen die op de zaligheid hoopt, gedeeltelijk door te doen wat hij kan voor zichzelf en gedeeltelijk door te rusten op Christus om het gebrekkige goed te maken. Toch zal Christus een volkomen Zaligmaker, of in het geheel geen Zaligmaker zijn. Als u denkt dat u zelf enige goede werken hebt om uzelf bij God aan te bevelen, dan is het zeker dat u geen aandeel hebt in Christus. Zelfs het minste rusten op uw eigen werken het denken dat die iets voor u kunnen betekenen, terwijl Christus de rest doet, plaatst u onder de vloek van God. Ook al bent u nog zo sober, serieus, rechtvaardig en godsdienstig.

​Everton, Bedfordshire, 3 juli 1758

Als eerste zou ik de Almachtige willen loven en prijzen omdat Hij vele jaren geleden (als ik mij niet bedrieg) aan mijn lage staat gedacht heeft. Hij heeft Zijn weergaloze genade en grenzeloze liefde aan mijn ziel bewezen. Hij liet mij mijn ellendige, hopeloze en verloren staat zien waarin ik vanwege de zonde verkeerde. Hij liet mij zien dat ik van nature een kind des toorns was, net als alle anderen en dat ik op de grote oordeelsdag zeker zou verdoemd worden tenzij ik een gerechtigheid zou hebben die overvloediger is dan die van mijzelf. Omdat ik dit zag en voelde, riep ik met de tollenaar uit: God wees mij de zondaar genadig! Langzaam maar zeker werden alle aardse steunpilaren van mij weggenomen. Op Zijn Eigen tijd behaagde het mijn genadige God om mij te leiden naar de Fontein, Die geopend is tegen de zonde en tegen de onreinheid. Die Fontein paste heel goed bij iemand als ik, die zich zo’n schuldige zondaar voelde. Hij trok al mijn vuile kleren uit, Hij waste mij en reinigde mij en bekleedde mij met dat gezegende kleed der gerechtigheid. Jezus heeft Zijn leven op deze aarde besteed om dit kleed te bereiden voor al Zijn kinderen. Daarom mogen zij volmaakt zijn in Hem. Zij hebben geen vlek of rimpel of iets dergelijks. Loof den HEERE, mijn ziel, en vergeet geen van Zijn weldaden. Die al uw ongerechtigheid vergeeft, Die al uw krankheden geneest, Die uw leven verlost van het verderf. Die u kroont met goedertierenheid en barmhartigheden (Ps. 103: 2-4).

Ik wil de God van al mijn genade vandaag in het bijzonder loven en danken voor Zijn onderscheid makende genade. Hij heeft mij namelijk opnieuw een liefdesbezoek gebracht deze morgen. Werkelijk, eer dat ik het door had, werd mijn ziel van de lage, kruiperige dingen van de tijd en van het tastbare afgetrokken. Ik werd opnieuw in staat gesteld om mij in Christus te verheugen met onuitsprekelijke vreugde en vol heerlijkheid. Ik moest verscheidene dagen thuisblijven vanwege een ziekte in mijn lichaam. Daarbij kwam nog dat mijn ziel in duisternis was. Ik treurde en weende vanwege mijn droevige toestand. Maar voordat ik deze morgen mijn slaapkamer verliet, terwijl ik totaal niets verwachtte, behaagde het mijn lieve Heere genadig te verschijnen en Zijn licht in mijn ziel te laten schijnen. Hij gaf mij een nieuw teken van Zijn liefde en verlevendigde Zijn werk in mijn hart. Hij sprak woorden van troost en bemoediging tot mijn wegkwijnende ziel. De woorden: Christus in u, de Hoop der heerlijkheid kwamen in mijn hart met zoetheid en kracht. Toen dacht ik: ‘Als ik Christus heb, dan bezit ik alles. Alles wat ik nodig heb als ik gezond ben en alles wat ik nodig heb als ik ziek ben. Alles wat ik nodig heb in deze vallei van armoede en alles wat ik nodig heb als ik overvloedige rijkdom zou bezitten. Hij heeft alle gepaste middelen voor alle gevallen op onze reis door dit tranendal. Hij heeft alle dingen die nodig zijn in dit leven en ook alle dingen die nodig zijn als ik geroepen wordt om te sterven. Kortom, alles wat nodig is om mij te onderhouden wanneer ik wandel door de vallei der schaduwen des doods en:

Dan zal ik alle dingen hebben die nodig zijn om mij te ondersteunen en mij er doorheen te helpen. Dan zal ik veilig aanlanden op de kusten van eeuwige zaligheid en eeuwige zegeningen.

Daar zal ik een gezegende eeuwigheid doorbrengen met het prijzen en aanbidden van de heilige Drie-eenheid. De Vader voor Zijn eeuwige liefde omdat Hij mij in Zijn eeuwige liefde verkoren heeft en mij in Zijn verbond aan Christus heeft gegeven. De Zoon, omdat Hij mij in vereniging met Zichzelf heeft gebracht en Die, vanwege de liefde die Hij voor mij en al Zijn uitverkoren gezinsleden had, geopenbaard werd in het vlees. Geworden uit een vrouw, geworden onder de wet. Hij leidde een leven vol verlies en lijden op deze aarde en Hij stierf een smadelijke en een wrede dood. Ja, de dood des kruises. En dat voor mijn behoud. Hij stond op uit de dood tot mijn rechtvaardigmaking. Hij voer zegevierend op naar de hemel. Hij bepleitte mijn zaak in het hemelhof en werd gehoord. Ook de eeuwige en gezegende Geest voor Zijn oneindige liefde, die Hij tentoonstelde toen Hij mij levend maakte toen ik dood was in zonden en misdaden. Hij leerde mij om te bidden voor mijn leven en zaligheid, alleen om Christus’ wil. Juist toen ik dacht dat alles verloren was en ik het wilde opgeven, en bijna wegzonk in zwarte wanhoop, behaagde het Hem om genadig te verschijnen tot verlossing. Hij openbaarde Christus aan mij als de enige Hoop van die eeuwige heerlijkheid. Die zal ik dan ten volle bezitten. Zo zal de alwijze en onveranderlijke Jehovah vanwege Zijn eeuwige liefde tot zo’n onwaardig persoon als ik ben, een eeuwig gezang van aanbidding en lof ontvangen.

New York City.
J. Axford.

Vertaling: Ruben Bolier.

Devizes,  30 januari (jaar onbekend)
 
Mr. H.
 
Mijn lieve vriend,
Zondag vond ik een Schriftgedeelte dat mijn toestand nauwkeurig beschreef. In verleden tijden heb ik in dezelfde gezegende Schrift troost gevonden en zondag werden de woorden tijdens het preken als een verzachtende pleister op mijn wonden gelegd.

De Heere zegt door de mond van de profeet Jesaja: Want Ik heb geweten, dat gij gans trouwelooslijk handelen zoudt, en dat gij van den buik af een overtreder genaamd zijt. Om Mijns Naams wil zal Ik Mijn toorn langer uitstellen, en om Mijns roems wil zal Ik, u ten goede, Mij bedwingen, opdat Ik u niet afhouwe (Jesaja 48: 8-9). O, wat voel ik toch dat dit echt een ernstige waarheid is! Dit is toch de waarheid voor het hele huisgezin van genade! Wat een overtreders zijn zij toch allen geweest van de baarmoeder af! Hoe trouweloos hebben zij zich toch gedragen tegenover God! En dat niet alleen in hun onwedergeboren staat, maar ook nadat zij door genade geroepen zijn. De overtredingen die ik bedreven heb nadat ik de Heere heb leren kennen, beroeren mij duizendmaal meer dan al de zonden die ik bedreven heb voordat ik door genade geroepen ben. God heeft mij, sinds ik Zijn Naam belijd, door Zijn genade bewaard voor het uitwendig vallen, maar de afvalligheid van mijn hart en de vele zonden tegen licht en kennis zijn steeds weer voor God genoeg redenen geweest om mij naar Zijn oneindige rechtvaardigheid voor eeuwig af te snijden. Maar dan zegt de Heere ons dat Hij al deze dingen al wist voordat wij geboren waren in deze wereld. Hij wist op een volmaakte wijze dat wij trouweloos zouden zijn en ons hele leven lang op ontelbare manieren schuldig zouden worden. Toch zegt Hij: Om Mijns Naams wil zal Ik Mijn toorn langer uitstellen … opdat Ik u niet afhouwe. O, wat laat dit toch weer op een gezegende manier zien, zoals Hart het uitdrukt:

Als je de verkiezing weg zou nemen, dan zou ik geen hoop hebben. Niets kan het hart van Jehovah bewegen of bevooroordelen met betrekking tot de waarheid van de goddelijke gemeenschap. Hij haat het verlaten (Mal. 2: 16). Maar is Hij tegen iemand, wie zal dan Hem afkeren? (Job 23: 13). Maar dan zegt de Heere verder in hetzelfde hoofdstuk (48:10) van Jesaja: Ziet, Ik heb u gelouterd, doch niet als zilver, Ik heb u gekeurd in den smeltkroes der ellende. Wat laat dit ons weer duidelijk zien dat, hoewel de Heere teveel van Zijn volk houdt dan dat Hij hen zou verwerpen, Hij toch de zonden in hen haat. Daarom zal Hij hen in de oven brengen, om hen te kastijden vanwege hun dwaasheid.
 
Met mijn arme, zwakke liefde in de Heere. Geloof me,
Ik ben in oprechtheid de uwe,
 
C. Hemington.

Uit: The Gospel Standard, september 2016.
Vertaling: Ruben Bolier

Mijn lieve vriend, het is nu een lange tijd geleden sinds ik in staat geweest ben om u te schrijven. Ik zal echter de zoete ogenblikken niet vergeten, die ik besteed heb in het spreken met u. Zij zijn nu voorbij en weggegaan. Vijftien of zestien maanden geleden verwachtte ik niet meer dat ik het licht zou krijgen dat nodig was om mijn weg te bezien. Veel minder verwachtte ik dat ik nog in staat zou zijn om u te schrijven.

Nu kan ik mijn weg zien terwijl het licht lieflijk schijnt, hoewel ik nog niet genoeg kan zien om iemands gelaatstrekken te onderscheiden als zij mij voorbijlopen. Ik ken hen alleen maar aan hun stem, maar wat een genade is het dat ik nog kan zien! Een oog is geheel verduisterd en het andere oog is heel zwak en kan niet scherp zien. De ontsteking was heel heftig. Maar geloofd zij God: mijn geestelijke zicht wordt sterker en helderder en mijn latere dagen zijn meer gezegend dan mijn eerdere dagen. Zo geeft de Heere een zoete vergoeding voor het zicht wat Hij weggenomen heeft. Zo ziet u dat Hij de vertroostingen die ons het liefst zijn wegneemt, opdat Hij ons in plaats daarvan iets beters zal geven. Hij laat ons zien dat wij in de oven leren en de zegening verkrijgen die wij elders niet zouden kunnen krijgen en leren kennen. Hoe wijs, goed en genadig zijn alle handelingen van God met Zijn kinderen in de wildernis. Toch kunnen zij soms Zijn hand niet zien. Dan schijnen wij de zegen mis te lopen. Het is altijd door vele verdrukkingen geweest en dat zal ook zo blijven, totdat het laatste uitverkoren schip veilig aan zal komen in de haven van de eeuwige rust. Veilig bij Christus, om nooit meer te zondigen. Deze woorden vrolijken mijn hart vaak op. Zij brengen mijn hart in beweging en verwarmen mijn hart. Zo bemoedigde Paulus de oude kerken gewoonlijk in al hun verdrukkingen. Hij wees ze op de Heere. Zo bemoedigt de Heere ook vaak Zijn verdrukte, arme, vermoeide en verachte volgelingen. Moge de Heere zo ook steeds mijn vriend en mijzelf bemoedigen in al onze benauwdheid, verdrukking en verdriet. Moge Hij ons leren dat alles niet opgewogen kan worden tegen de heerlijkheid die in ons geopenbaard is. De geest is inderdaad gewillig, maar het vlees is zwak. Hij weet dat en wij weten het ook. Hij kan en zal met ons medelijden hebben en nog steeds met ons meevoelen. Wij weten dat het waar is dat Hij, in plaats van ons van Zijn tegenwoordigheid weg te schoppen, onze trage harten een weinig tot Hem beweegt om ons opnieuw en opnieuw te zegenen aan Zijn lieve voeten.

Uw geliefde in de Heere,

George Thomas Congreve.
Bedworth, 1 maart 1858.

Vertaling: Ruben Bolier

Zeer geliefde vrienden,

Wees gegroet! Moge de vrede van God op u rusten. Want gij zijt waardig. Onwaardig in uzelf, maar waardig in Jezus. O, wat is het toch gezegend om dit te mogen voelen!
Ik twijfel er niet aan dat u teleurgesteld bent vanwege het feit dat u niet eerder een brief van mij gehad hebt. Maar, lieve vriend van me, u moet het me wel vergeven en door de vingers zien, want zo vlug als ik begin te schrijven, zo vlug worden de hindernissen vermeerderd. Maar hoe vaak is mijn ziel niet verfrist geworden en heeft mijn ziel zich niet verheugd in de vertroosting die ik heb als ik op deze wijze in contact ben met mijn vrienden in de Heere. Dit is tot nu toe een gezegende en begerenswaardige bezigheid voor mij geweest.
Dit weet de satan ook heel goed. Daarom probeert hij dit te verhinderen en hij kwelt me zoveel hij maar kan. Dit is zo erg, dat ik soms radeloos ben en denk dat ik het maar nooit meer zal wagen om over geestelijke zaken te schrijven.

Een paar dagen geleden pakte een arme vrouw in tranen mijn handen beet en loofde God dat ze enige tijd geleden een van mijn brieven in de Gospel Standard had gelezen. Zij zei dat als dit de gevoelens van een christen waren en ik een christen was, zij dan hoopte en geloofde dat zij ook een christen was. Dit verbrak mijn harde, verdrietige hart. Het bemoedigde mij om mijn haastige besluit terug te nemen en om de zaken in de handen des Heeren over te geven. Ik had hier dus weer een nieuw bewijs dat het voor de Heere niet nodig was om mensen die grote gaven, talenten, geleerdheid en veel licht hebben, of de middelen die de mensen het meest geschikt achten, te gebruiken, om wanneer het Hem genadig behaagt Zijn volk te vertroosten, of Zijn alwijze voornemens uit te werken.

Nee, geloofd zij Zijn lieve, heilige Naam! Hij zal en wil door die instrumenten en middelen werken waarvan wij de minste verwachting hebben. Hierdoor is het des te duidelijker waar die kracht vandaan komt, zodat de trotse, opgeblazen mens vernederd mag worden en Hij hier alleen de eer van krijgt.

Wie had kunnen denken dat slijk het middel zou zijn om het gezicht van de blinde man te herstellen? Wie had kunnen denken dat de God van alle genade en heerlijkheid het voornemen had om die paar arme, ongeleerde vissers tot gezegende apostelen van het Lam te maken, wat vanouds ook al geprofeteerd was? Wie had kunnen denken dat het huisgezin van God, Zijn uitverkorenen, Zijn verloste en Zijn geliefden de arme, verachte en beproefde mensen van deze wereld moesten zijn, als de Schrift dat ons niet bekend gemaakt zou hebben? Er worden slechts heel weinig rijke, wijze en edele gevonden bij dat hoog bevoorrechte gezelschap. Wie had kunnen denken dat de vervolgende Saulus bestemd was om Paulus, de geliefde, te worden?

Wie had meer dan vijftig jaren geleden kunnen denken dat ik, toen mijn lieve vader en moeder hun geliefde eerstgeborene bijna twee weken lang zagen stuiptrekken en toen mijn moeder zeven dagen en nachten onafgebroken heeft moeten waken, gespaard zou worden, opdat ik deze wonderen zou mogen zien? Ja, dat ik zo’n hemelse zegen zou voelen en dat het voor vele getuigen openbaar zou worden dat ik een vat van barmhartigheid ben? Maar de tijd en Almachtige genade hebben laten zien dat het waar is. O, mijn lieve vrienden, mijn hart bloedt en zingt nu met liefde en met lofzangen tot de God van mijn leven en van mijn zaligheid voor Zijn goedertierenheden. Het smelt van heilige verwondering aan Zijn lieve, heilige voeten. Als Hij maar voldoende kracht en genade schenkt, dan voel ik dat ik mijn leven met blijdschap in Zijn dienst zou kunnen besteden en mijn leven voor Hem zou willen slijten. Voor Hem, Die bloedde, kermde en stierf voor mij! Voor mij! O engelen, o verlosten in de heerlijkheid, o heilige Trooster op aarde: kom, geef toch getuigenis aan de oprechtheid van mijn wenende hart!

Als ik om meer zou vragen dan wat Hem behaagt om mij hier op aarde te geven, dan weet ik dat Hij het mij zal vergeven. Hij zal het mij niet verwijten. Omdat Hij steeds tegen mij zegt dat ik mijn mond wijd open mag doen en Hij mijn mond ook werkelijk vult. Dan voel ik mij bemoedigd om Hem te vragen of ik steeds een levende voorraad mag hebben. Want mijn verlangens zijn bij tijden als een stromende rivier. Alleen de volheid van Hem, Die alles in allen vervult, kan die verlangens bevredigen. Ik voel dat ik alleen maar kan leven als ik mijn diepste klachten en verdriet bij Hem kan uitzuchten. Ik houd ervan om op die manier mijn stervende leven weg te zuchten. Zo leert de Heere mij om dagelijks aan de zonde te sterven en voor God in de geest te leven. Sterven is een moeilijke taak voor de oude natuur. Zo is het ook een moeilijk werk om van een boezemzonde te scheiden en dagelijks aan de zonde te sterven. Steeds de zonde te voelen leven in mijn sterfelijke leden en te voelen hoe die zonde mij elk uur pijnigt, is werk dat nog zwaarder valt. Dit te voelen terwijl er ook inwendig leven is dat nooit zal sterven, wordt door Paulus in de volgende woorden uitgedrukt: Als stervenden, en ziet, wij leven. Dit is inderdaad een zoete en plechtige verrassing! Het is voor degenen die buiten zijn maar een gelijkenis, maar het is aan mijn ziel en aan uw ziel, mijn vriend, duidelijk geopenbaard (vgl. Matth. 13: 10-11). Het is een verborgenheid die geopenbaard is door de Geest. Geloofd zij God, dat Hij mij een natuurlijke èn geestelijke geboorte gegeven heeft. Het is zinloos als we de ene geboorte deelachtig zijn, zonder de andere deelachtig te zijn. Maar als zij samengevoegd zijn, dan is het werkelijk gezegend. Moge de lieve Naam van mijn Heere voor eeuwig aanbeden worden, want Hij heeft mij tot de allerheiligste plaats geroepen, om te leren en te weten wat de geheimen van Zijn liefhebbende hart zijn. Er is geschreven: De verborgenheid des HEEREN is voor degenen, die Hem vrezen (Ps. 25: 14) en voor degenen die op Zijn genade hopen. Mijn ziel heeft de God des hemels lief, mijn ziel dient en vreest Hem en hoopt steeds op Zijn genade. Ik heb Hem lief, omdat Zijn Geest getuigt dat Hij mij eerst heeft liefgehad. Ik heb Hem lief vanwege al de goedertierenheid die Hij mij betoond heeft en, naar ik vertrouw, mij nog betonen zal. Ik dien Hem, omdat Hij mijn hart aan Zich verbonden heeft om dat te doen en omdat ik heb gezien dat Hij tot nog toe zo goed, genadig en ontfermend voor mij geweest is. Ook omdat ik zie en ervaar dat Zijn dienst zoet, heilig, ja een volmaakte vrijheid is. Ik vrees Hem. Niet met een slaafse vrees, maar met een kinderlijke vrees. Niet als een wrede slavendrijver als toen ik nog onder de verschrikkingen van de wet was, maar ik vrees Hem als mijn Heere en Meester, mijn Verlosser en Vriend, onder de banier van Zijn liefde en de Evangeliewet van de vrijheid. En dat met een kinderlijke, heilige vrees die ik van binnen gevoel, opdat ik zo’n lieve, getrouwe Vriend als Hij voor mij is toch niet zou beledigen. Opdat ik toch geen reden zou geven dat Hij Zijn lieflijke aangezicht van mij zou verbergen en zou weigeren om met mij gemeenschap te hebben. Dit weigert Hij geregeld, omdat ik niet anders kan dan tegen Hem te zondigen, wat mijn ziel doet zuchten, omdat ik dan weer belast ben. Dit is de reden dat mijn leven zo is alsof ik voortdurend aan het sterven ben. En toch kan ik niet sterven. Mijn vriend weet goed wat ik bedoel. Daarom vreest mijn ziel om tegen Hem te zondigen. Niet vanwege vrees voor de hel en de pijn, maar vanwege hetgeen ik hiervoor gezegd heb. Omdat ik Hem liefheb en de zonde haat en omdat ik mijzelf haat omdat ik niet kan stoppen met zondigen. Omdat ik mijn waardeloze, stervende leven in een onafgebroken gemeenschap met Hem zou willen besteden, om altijd te leven alsof ik wist dat ik nu zou gaan sterven. Ja, om zo triomferend te sterven als ik voor eeuwig hoop te leven voor de eeuwige troon hierboven.

Ik verwacht niet dat ik aan deze zijde van het graf vrij van de zonde zal zijn. Dat zoek ik ook niet. De Kanaänieten waren in het land overgebleven ten goede van Israël. De zonde heeft ten goede van mij gewerkt, maar voor een deel ook ten kwade. De zonde zal echter eindigen in mijn onsterfelijke goed, zonder enige schade te doen. Geloofd zij God voor deze zoete verzekering. Hoe kwam ik aan die verzekering? Door het verzegelende getuigenis van God de Heilige Geest en de toepassing van het verzoenende bloed van Jezus, dat ik vele malen in mijn geweten heb gevoeld. Hoe weet ik dat dit van God kwam? Door de zoete en gezegende uitwerkingen, waarvan ik gevoel dat die in mijn hart gewerkt zijn. Wat zijn die uitwerkingen? Liefde, vreugde en vrede in de Heilige Geest. Blijft deze verzekering in mijn binnenste? Ja, omdat ik begunstigd ben met de gemeenschap met God door het geloof. Kan er gemeenschap met God genoten worden terwijl er nog schuld blijft liggen op het geweten? Onverzoende zonde en schuld die nog niet is afgewassen door het verzoenende bloed kappen de vleugels van gemeenschap af. Een schuldige, door de zonden belaste en zwaarbeladen ziel kan smeken tot en worstelen met God, maar een levend geloof in beoefening alleen kan zegevieren. Gemeenschap met God kan alleen genoten worden als de verzoenende genade laat zien dat de schuld en zonden aan het kruis genageld zijn en als het handschrift van de wet, dat eens tegen ons was, uitgewist is. Hoe kan ik weten dat ik in het worstelen de overhand krijg bij God, terwijl de Heere vooralsnog vertraagt om de gebeden te verhoren? Wanneer het geloof mij verzekert dat het gezicht zal komen op de tijd die door God Zelf bestemd is en wanneer mijn ziel in staat gesteld is om erop te wachten in hoop en te waken in het gebed. Waarom hoop ik dat ik het leven van God in mijn ziel heb? Omdat ik niet kan leven zonder het goede Woord des Levens te proeven, hanteren en gevoelen. En dat gevoel is een teken van leven. Zo zijn ook het ‘hanteren’ en ‘proeven’ [van het goede Woord Gods] tekenen van leven. Waarom verlang ik ernaar om het goede Woord des Levens zo te proeven, hanteren en te gevoelen? Christus is het goede Woord des Levens. Hij is het Leven van mijn ziel, het Leven van mijn geest, de Vreugde van mijn hart en de Roem van mijn tong. Hij is het Woord van God dat mij levend gemaakt, genezen en vertroost heeft. Ik wil nog meer en nog meer van Hem smaken, omdat ik hiervoor ook al van Hem geproefd heb. Ik zag dat Hij toch zo zoet en dierbaar was voor mijn ziel, dat niets op deze aarde aan Hem gelijk is. Omdat ik met een levende honger naar Hem gevoed ben en een verlangen voelde om op deze wijze gevoed te worden. Ik wil van Hem [een gelovig] gebruik maken, zodat ik meer en meer verzekerd zal worden dat Hij dezelfde Jezus is Die op Golgotha voor mij gestorven is en met Wie ik hierboven hoop te leven en te regeren.  Omdat ik al eerder van Hem [gelovig] gebruik heb gemaakt, werd bewaarheid dat Hij dezelfde Persoon is. Terwijl ik [gelovig] van Hem gebruik heb gemaakt, druipten mijn vingers van zoete en geurige mirre, mijn ingewanden werden ontroerd om Zijnentwil. Mijn hart werd versmolten, verbroken en krank gemaakt van liefde tot mijn Allerliefste.  Ik zou Hem willen gevoelen zoals ik Hem boven hoop te gevoelen. Want ik voelde dat Hij zo dierbaar is dat ik werkelijk denk dat ik nooit tevreden zal zijn totdat ik daar Zijn lieflijke tegenwoordigheid zal genieten, om nooit meer te zondigen. Waarom denk ik dat ik dagelijks aan de zonde sterf, terwijl ik zie dat de zonde nog steeds in mij leeft? Ik sterf dagelijks aan alle hoop dat ik aan deze zijde van het graf vrij zou zijn van de zonde. Ik sterf dagelijks aan alle verwachting om ooit gered te worden van de zonde en ellende en om ooit, in een rechte weg, mijn schuld uitgewist te hebben uit mijn geweten, om zo de vrede van God in mijn hart te doen komen, zonder dat ik werkelijk in mijn hart gevoel dat de Geest de verdiensten en verzoening van Jezus toepast. Ik sterf dagelijks aan de liefde tot de zonde. Net zoals een stervende heilige in het genot van de tegenwoordigheid van zijn Heere op de zonde zou zien. Hij zou verlangen om er voor eeuwig van verlost te zijn, zodat de zonde hem geen verdriet meer zou doen. Ik strijd dagelijks om mijn banden met de zonde los te maken, zoals iemand zou proberen om een slang los te krijgen. Ik verlang er zeer naar dat de zonde haar grip op mij zal verliezen. Ik voel dagelijks de pijnscheuten van stervende zonden in mij, hoewel de zonden nog steeds levend zijn, tot mijn grote kwelling en ellende. Ik voel wel dat de kracht van de zonde, namelijk haar veroordelende kracht, weggenomen is. Want Christus, het Einde der wet, woont in mijn hart, de Hoop der heerlijkheid. Toch sterf ik dagelijks in de zonde, in de ellende die ik voel omdat de zonde nog steeds over mij heerst. Door deze en andere oorzaken die ik niet zal noemen, voel en weet ik dat ik dagelijks aan de zonde sterf, hoewel de zonde nog steeds in mij leeft. En, God is mijn Getuige, wat verlang ik toch meer en meer om een nieuw leven te leiden dat naar de gerechtigheid is. Dat mijn ziel meer en meer vertroost mag worden en mijn lieve, genadige Heere daardoor voor eeuwig zal verheerlijkt worden. Ik ben dood voor de wet als zijnde een verbond der werken. Hoewel ik zo lang aan de zonde aan het sterven ben, leef ik toch in de hoop dat ik eens zal voelen dat de zonde in mij de geest zal geven. Dat zal gebeuren in de doodsjordaan. Dat zal het geval zijn als ik mijn laatste adem uitgeblazen zal hebben. O, met welk een verrukking en verwondering zal ik in de eeuwige omhelzingen van Jezus, mijn Heere vliegen, terwijl mijn rouwende vrienden om mijn waardeloze overschot zullen staan en hier beneden met de zonde blijven worstelen. Mijn hart en ziel smelten nu van vreugde bij deze gezegende overdenking, hoewel de gedachte aan het achterlaten van mijn eigen leven en vlees mijn gevoelens bovenmate verwonden. Laat daarom deze regel op mijn voorhoofd getekend worden: Als stervenden, en ziet, wij leven, want Christus leeft in mij. Om deze reden ben ik altijd overgeleverd aan de dood, opdat mijn geest behouden moge worden in de dag van de Heere Jezus.

Lieve Naam! Hij zal het laatste woord hierover nooit horen wanneer Hij mij verlost zal hebben om nooit meer te zondigen. Wij kennen ten dele. Zegt Paulus. Wat een vermaak had hij in zijn ziel om zo zijn getuigenis af te leggen ter ere van God voor de kerken. Wat een vermaak heb ik in mijn ziel om mijn getuigenis af te leggen ter ere van God voor mijn vrienden, dat het gezang der verlosten in de heerlijkheid de inhoud en de vreugde van mijn hart is. Ik kan getuigen dat ik in een gezegende mate weet wat de vreugde van de hemel is, voordat ik die gelukkige plaats zal bereiken. Alsdan zal ik kennen, gelijk ook ik gekend ben. (1 Kor. 13:12).

En weer: Als stervenden, en ziet, wij leven. Alsof wij altijd aan het sterven waren en toch leven zullen. Hoe pijnlijk! Hoe benauwend! Hoe verrassend! Inderdaad een waar portret van iemand die enig leven heeft! O, hoe verrassend kwam het mij later voor dat ik in het leven gehouden ben terwijl ik midden in de verschrikkingen van de vlammen van Sinaï lag. Ja, dat ik nog steeds gespaard ben om te zien en te voelen welke wonderen God kan doen. Het is voor mij niet minder verrassend om te gevoelen dat ik in al die jaren niet verteerd ben geworden in de oven van verdrukking, noch door de vlammen van de zonde en van een schuldig geweten, noch door de roede van Zijn hand. Ik ben steeds in het leven behouden om Hem te prijzen. Kom, mijn broeder, ga eens aan de kant en zie dit grote gezicht: een tak van het braambos dat niet verteerd is! O, verborgenheid van alle verborgenheden, heilig en goddelijk! U weet de oorzaak. Het onsterfelijke leven werd in mijn hart gevonden. Mijn ogen baden zich in mijn tranen en mijn ziel bloedt van vreugde bij het horen van dat geluid. Verblijd u, o rechtvaardigen en heb deel aan de vervoering van mijn ziel, want de Heere heeft het gedaan. Vaarwel, mijn lieve broeder, dienstknecht van de allerhoogste God! Vrede zij met u en met uw vrouw en moge de voorspoed al uw werk vergezellen. Mijn ziel, mijn vrouw en al de broeders groeten jullie beiden in de Heere. Door genade gaat het veelal zoals gewoonlijk. Schrijf snel terug. Als stervenden, en ziet, wij leven. Ik ben een mysterie en wonder voor mezelf.

Uw geliefde in de Heere,

George Thomas Congreve.
Bedworth, 6 augustus 1846.

Vertaling: Ruben Bolier